Happening: jak osiągnąć maksymalny poziom recyklingu?

W trakcie ostatniej sesji RM Krakowa Prezydent Starowicz zapowiedział, że w ciągu kilku lat poziom recyklingu odpadów komunalnych wzrośnie do ok. 50% sumy wszystkich odpadów, produkowanych przez mieszkańców miasta. Wiele osób, w tym uczestnicy debaty eksperckiej, wątpią w te słowa. Nasze stowarzyszenie uważa, że Kraków może osiągnąć ten "europejski" poziom recyklingu, jednak nie w sposób, jaki proponuje miasto: inwestując 700 mln PLN w budowę instalacji do unieszkodliwiania odpadów - spalarni śmieci.



Stosując system sortowania u źródła przyjazny dla mieszkańca, przebudowując "gniazda dzwonów" oraz inwestując mądrze w kilka nowoczesnych instalacji do recyklingu odpadów wymieszanych i posortowanych, można za mniejsze pieniądze niż zamierza się wydać na spalarnię stworzyć system gospodarki odpadami, który będzie spełniał wszelkie wytyczne unijne i zapowiedź prezydenta o wysokim recyklingu. Przygotowaliśmy fotograficzny happening, który na przykładzie przygotowywania posiłku pokazuje, jak prosty i przyjazny jest to system. Przed obejrzeniem zdjęć proponujemy jako lekturę obowiązkową wypowiedź Wiceministra Rozwoju Regionalnego J.Mikuły, w której nakreśla on nowości legislacyjne, jakie rząd planuje wprowadzić w ustawodawstwie w roku 2009.

Nowości w prawie krajowym gospodarki odpadami w roku 2009: TUTAJ ( plik PDF )
Happening fotograficzny kliknij TUTAJ ( HTML )

Debata ekspercka: PRO i CONTRA spalarni odpadów w Krakowie

Na forum dialogspoleczny.krakow.pl, stronie poświęconej dyskusji na temat "gorących" dla mieszkańców Krakowa inwestycji, planów i decyzji Magistratu, toczy się dyskusja między przedstawicielami strony społecznej, organizacji ekologicznych i zwolenników spalarni odpadów.



Merytoryczność dyskusji, podawane w niej fakty i licznby, a także brak emocji w podawaniu argumentów pozwalają nazwać tą dyskusję debatą ekspercką.

Debata, jakiej jeszcze w Polsce nie było: przeciwnicy i zwolennicy spalarni w potyczce na argumenty...

Relacja z debaty w HTM --> STE-Silesia.org/Debata
Relacja z debaty w PDF --> Krakow.ste-silesia.org/DebataPDF

Sesja nadzwyczajna Rady Miasta Krakowa

W dniu 15.10.2008 odbyła się sesja nadzwyczajna Rady Miasta Krakowa poświęcona w całości sposobowi prowadzenia konsultacji społecznych oraz systemowi nowoczesnej gospodarki odpadami w Krakowie. Z osób zaproszonych wymienić warto wiceministra rozwoju regionalnego pana Mikułę oraz Prezydenta Miasta Krakowa wraz z zastępcami.



Strona społeczna, w tym nasze stowarzyszenie, wygłosiła kilka odczytów i prezentacji.
W załączeniu prezentujemy naszą prezentację poświęconą nowoczesnym alternatywom dla proponowanej przez miasto spalarni odpadów w Krakowie.

Prezentacje można obejrzeć TUTAJ

Alternatywy dla spalarni

Wokół Zakładu Przekształcania Termicznego Odpadów (ZTPO), popularnie zwanego spalarnią narosło wiele emocji, mitów i nadziei. Mieszkańcy widzą w niej dymiącego molocha ze stachanowskich czasów, włodarze miejscy zaś remedium na wszystkie problemy i zapóźnienia w gospodarce odpadami; dzięki jej budowie Kraków miałby dołączyć do czołówki metropolii europejskich mogących się pochwalić ekologicznym podejściem do środowiska, a miejska infrastruktura wzbogacić się o instalację wartą w sumie 703 mln złotych. Prawda, jak to zwykle bywa, leży po środku.



Pełny tekst artykułu, jaki ukazał się w Dzienniku Polskim ( nr.242 z 15.10.2008, "Kronika Krakowska" str.4 )można przeczytać w formacie PDF TUTAJ

Biologiczno-Mechaniczna Stabilizacja

Jedną z alternatyw dla spalania odpadów w Zakładzie Termicznego Przekształcania odpadów w Krakowie jest system Biologiczno-Mechanicznej Stabilizacji (MBS), w którym z odpadów wymieszanych oraz odrzutów z kompostowni, fermentowni i sortowni produkuje się homogeniczne paliwo zastępcze dla przemysłu, zwane suchym stabilatem. Strona społeczna w ramach "Okrągłego Stołu" będzie się starała przekonać krakowski Magistrat to przyjęcia takiego zamiast kontrowersyjnej spalarni odpadów.



O przyczynach naszego wyboru technologii mechaniczno-biologicznych zamiast termicznej utylizacji informowaliśmy już w poprzednich postach na tej stronie oraz w trakcie różnych spotkań z mieszkańcami, radnymi i mediami. W poniższym dokumencie do ściągnięcia w formacie PDF opisujemy dokładniej mechanizm działania takiej instalacji oraz jej koszta budowy i eksploatacji. W załączniku przedstawiamy wpływ systemów mechaniczno-biologicznych na rozwój rynku paliw zastępczych dla przemysłu.

Opracowanie o MBS do ściągnęcia TUTAJ
Załącznik do ściągnęcia TUTAJ

Rozwój gospodarki odpadami w Europie

Jak wygląda gospodarka odpadami dziś w Polsce i Krakowie, a jakie systemy gospodarki odpadami się wykształtowały w Europie? Prezentację, którą w załączeniu prezentujemy, została przygotowana na sesję nadzwyczajną Rady Miasta Krakowa, jaka odbędzie się 15.10.2008 roku. Tematem sesji będzie nowoczesna gospodarka odpadami w mieście.



Grafiki sporządził Przemysław Wolny z STE Silesia na prezentację z okazji Krakowskiego Festiwalu Recyklingu w dniu 14.06.2008 roku.

Rozwój gospodarki odpadami w Europie w pliku PDF (A4) do ściągnięcia TUTAJ
Plansze Krakowskiego Festiwalu recyklingu w pliku PDF (A2 - 3,78 MB) do ściągnięcia TUTAJ

Sposób prowadzenia konsultacji społecznych

Ruszyły konsultacje społeczne w Krakowie, długo oczekiwany "Okrągły Stół".Reprezentanci Miasta oraz przedstawiciele Strony Społecznej przy jednym stole przez kilka najbliższych tygodni będą wypracowywać nowoczesny system gospodarki odpadami oraz zajmą się ustalaniem zasad konsultacji społecznych przy lokalizacji inwestycji uciążliwych dla mieszkańców w ramach Społecznego Forum Konsultacyjnego.



Niestety, przez arbitralną decyzję Prezydenta Starowicza z udziału w obradach został wykluczony pomysłodawca "Okrągłego Stołu", komitet protestacyjny z Rybitw i Złocienia, kierowany przez Marcina Szymańskiego. W geście solidarności z obrad zrezygnowały wszystkie komitety mieszkańców mieszkających najbliżej planowanych lokalizacji spalarni odpadów w Krakowie a także prawie wszystkie organizacje ekologiczne, w tym nasze stowarzyszenie.

Screen strony miejskiej wykluczający udział mieszkańców można zobaczyć TUTAJ

Dane energetyki i ciepłownictwa w Krakowie

Spalarnia odpadów to nie tylko zakład utylizacyjny dla śmieci produkowanych w mieście, ale także zawodowa elektrociepłownia, produkująca energię elektryczną i cieplną z energii, jaka jest zawarta w odpadach. Wg nowelizowanej ramowej dyrektywy unijnej o odpadach (2006/12/EU) spalarnia odpadów może być postrzegana jako zakład recyklingowy (klucz R1) jeżeli wg tzw. przelicznika R1/D10 uzyska przynajmniej 65% sprawności. Inaczej będzie traktowany jako zakład unieszkodliwiania (klucz D10), stojący na samym dole unijnej hierarchii postępowania z odpadami, co ma wpływ na wysokość dofinansowania takich inwestycji. Także dla obliczania bilansów energetycznych, CO2 i środowiskowych bardzo ważne jest, ile energii jest wykorzystywanej lub subsydiowanej.



Poniżej do ściągnięcia materiały o Elektrociepłowni w Łęgu, Elektrowni w Skawinie i MPEC, która jest właścicielem sieci ciepłowniczej w mieście. Jest też wywiad z jackiem Balcewiczem o sytuacji na krakowskim rynku ciepła, przeprowadzonym dla portalu gigawat.net.pl.

Plik w formacie PDF do ściągnięcia TUTAJ

Zarys gospodarki odpadami w Krakowie

Protest wokół budowy i lokalizacji spalarni odpadów komunalnych w Krakowie tli się już od jakiegoś czasu. Wywołany początkowo przez mieszkańców dzielnic zaniepokojonych o własne zdrowie i wartość nieruchomości w wyniku planowanej lokalizacji zakładu – szybko stał się protestem ogólno krakowskim śledzonym przez media i różne instytucje, w tym ponadregionalne.



Organizacje ekologiczne i społeczne zainteresowane problemem chcą wypracować w ramach wywalczonego w protestach Okrągłego Stołu procedurę konsultacji społecznych dla dużych inwestycji wymagających oceny oddziaływania na środowisko oraz przedstawić kompleksowy, innowacyjny plan gospodarki odpadami, w którym nie będzie miejsca dla spalarni wymieszanych odpadów komunalnych.

Niniejszy szkic będzie poświęcony jedynie zintegrowanej gospodarce odpadami w Krakowie.

Pełny tekst ( PDF, 386 kb ) można obejrzeć TUTAJ

Koszta porównawcze spalarni w Europie

Spalarnie odpadów, jak każde nowoczesne instalacje wielkiego przemysłu, są bardzo drogie. Ich budowa kosztuje wg uproszczonego przelicznika ok. miliona EUR za każde 1000 ton mocy przerobowej odpadów. jest to kalkulacja cen zachodnioeuropejskich, jednak dla Krakowa na wskutek transferu zachodniej techniologii koszt ten będzie mógł być tylko niewiele niższy, dla instalacji o mocy 225 tys. ton odpadów rocznie koszt budowy wyniesie w granicach 200 mln EUR.



Ta kwota będzie w części finansowana przez Unię. Dla mieszkańców ważniejszą informacją są koszta bieżące takiej instalacji, które są finansowane z opłat za odbiór i wywóz odpadów. Poniżej przygotowane przez nas porównanie bieżących obciążeń rocznych mieszkańców za wywóz odpadów stałych z czterech metropolii europejskich, po dwóch z rozwiniętym systemem utylizacji śmieci w spalarniach i systemami mechaniczno-biologicznymi.

Plik w formacie PDF do ściągnięcia TUTAJ

Przetargi Europejskie w gospodarce odpadami

Decyzja o wyborze instalacji do recyklingu i unieszkodliwiania odpadów siedliskowych nie jest tylko polityczna. W grę wchodzą przede wszystkim aspekty ekonomiczne i środowiskowe, jak również zgodność z prawodawstwem krajowym i europejskim.



W Unii Europejskiej wszystkie wielkie projekty z pieniędzy publicznych, szczególnie te współfinansowane ze środków unijnych, muszą przejść europejską procedurę przetargową. W załączonym opracowaniu na przykładzie Berlina chcieliśmy pokazać, jak wzorcowa procedura przetargowa może wyglądać, także w Krakowie.

Opracowanie w formacie PDF do ściągnięcia TUTAJ

Tezy negocjacyjne w konflikcie wokół spalarni

W marcu 2008 roku nasze stowarzyszenie zwróciło uwagę na przebijający się w mediach ogólnopolski konflikt wokół budowy spalarni odpadów w Krakowie. Poprzez OCWIP , OTZO i portal zlotaenklawa.pl skupiający ruch przeciwników spalarni udało nam się nawiązać kontakt i podjąć współpracę



Stan wyjściowy nie był prosty. Nie tylko poziom recyklingu w mieście, ale i wiedza protestujących mieszkańców o nowoczesnych systemach w gospodarce odpadami nie była budująca. W wyniku kilku spotkań udało nam się jednak ustalić wspólne stanowisko, dzięki któremu konflikt z protestu wobec budowie uciążliwej instalacji przeradza się w ruch na rzecz nowoczesnej, proekologicznej gospodarki odpadami.

Poniżej prezentujemy dokument z wypracowanym stanowiskiem do dalszych negocjacji ze stroną miejską. Do ściągnięcia w formacie PDF TUTAJ.